Deze cursusinformatie is opgedeeld in de volgende onderwerpen:

Cursusopzet
Invulling
Beoordeling, examen en garantie
Kosten
Voordelen en nadelen t.o.v. andere cursussen
Plaatsen van de lesstof in de praktijk
Aanmelden



Cursusopzet.
Beste tuinliefhebber,

U heeft dit product gekocht met een bepaald doel voor ogen. Misschien alleen omdat u uw eigen tuin eens onder handen wilt nemen, maar misschien ook omdat u erover denkt om professioneel tuinontwerper te worden. Het is hoe dan ook belangrijk dat u weet wat het ontwerpen precies inhoudt.
Laten we daarom eerst eens kijken welke definitie het Van Dale woordenboek hiervoor hanteert:

ont·werp (het ~, ~en)
1 beschrijving van iets nieuws in hoofdlijnen
2 aan anderen ter overweging aangeboden plan => voorstel

ont·wer·pen (ov.ww.)
1 (iets) bedenken en uitwerken op papier => projecteren

ont·werp·te·ke·ning (de ~ (v.))
1 tekening van een bouwontwerp, waarop alleen de hoofdvormen en de indeling zijn aangegeven

U ziet dat Van Dale het ontwerpen opdeelt in een denkfase en een uitwerkingsfase op papier.
In de meeste ontwerpcursussen, workshops en boeken over tuinontwerpen legt men de nadruk vooral op het uitwerken op papier. Op zich is dat niet zo vreemd, want de ontwerptekening is het meest tastbare en controleerbare deel van het gehele ontwerpproces.
Toch is deze benadering van ontwerpen naar mijn idee inefficiënt en onevenwichtig.

Inefficiënt, omdat 'fouten' in het denkproces pas gesignaleerd worden als het eindproduct, de tekening, er ligt. Dan gaan we er voor het gemak even vanuit dat de cursist er in slaagt om überhaupt iets op papier te krijgen.
De cursusleider en de cursist moeten dan samen het omgekeerde traject volgen om de fout te achterhalen en de oorzaak ervan vast te stellen. Pas dan kunnen ze samen naar een oplossing zoeken.
Het is veel efficiënter om het denkproces van de cursist op de voet te volgen en direct in te grijpen bij problemen. Hiermee voorkomen we dat fouten, misvattingen en onduidelijkheden zich opstapelen of zelfs tot waarheid worden verheven.

De heersende benadering van ontwerpen is naast de zojuist genoemde inefficiëntie onevenwichtig, omdat het tekenen in de praktijk slechts ongeveer 10% van het gehele ontwerpproces in beslag neemt.
De overige 90% van het ontwerpproces bestaat uit het verzamelen en samenvatten van benodigde gegevens (20%), het bedenken en inkaderen van een visie (30%), het uitzoeken van de materialen, constructies en planten die daarbij horen (30%) en het produceren van specifieke informatie en advies voor de aanleg en het onderhoud  van de tuin (10%).

In deze cursus ligt het accent dan ook veel minder op het tekenen en veel meer op de benodigde theoretische en praktische kennis waarmee u een creatieve visie voor een tuin, park of bedrijfsterrein kunt ontwikkelen. Of zoals Van Dale het noemt: (iets) bedenken.

Ik ben mij er terdege van bewust, dat het op de voet volgen van het denkproces niet eenvoudig is omdat het directe contact tussen de cursist en de cursusleider ontbreekt. Om dit te ondervangen bevat deze cursus veel 'open' vragen en worden veel vragen gevolgd door de korte vraag: 'Waarom' of  'Licht uw antwoord toe'.
Deze vraag dwingt u het gegeven antwoord te motiveren en te beargumenteren. Naarmate u verder in de cursus komt zal dit een automatisme worden, waarvan u in uw latere carrière veel profijt zult hebben.
U kunt door het regelmatig stellen van deze vraag namelijk veel interpretatiemisverstanden tussen u en uw opdrachtgevers voorkomen. U vergroot hiermee de kans op een duurzaam sfeervolle tuin aanzienlijk. De opdrachtgevers zullen u dankbaar zijn en vooral ook dankbaar blijven.

Deze cursus is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:
1 Een tuin is emotie.
2 De beste ontwerper voor een tuin is de tuineigenaar zelf.

ad. 1 Een tuin is emotie:
In een tuin gaat het niet uitsluitend om het lijnenspel van de verhardingen. Ook de planten die er staan zijn op zichzelf niet zaligmakend. Het gaat juist om het samenspel, de totale sfeer, de beleving. Met andere woorden: "Hoe wordt de tuin ervaren?" Om op deze vraag een positief antwoord te geven of te krijgen zal de ontwerper het lijnenspel, de planten en de praktische wensen met elkaar in balans moeten brengen. Daarbij mag de beschikbare ruimte niet uit het oog verloren worden.

In veel tuinen zie je dit laatste helaas wel gebeuren, waardoor een tuin er volgepropt of juist leeg uitziet. De tuin zal in dat geval ook als zodanig (druk, rommelig, onpersoonlijk, kaal) worden ervaren. Zowel de 'volgepropte' als de 'lege' tuin zullen nauwelijks gebruikt worden om in te leven. Zij nodigen de tuineigenaar namelijk niet uit om dat te doen. In de volgepropte tuin is de benodigde ruimte er feitelijk of gevoelsmatig niet en in de lege tuin is er juist teveel ruimte, waardoor men het onontbeerlijke gevoel van privacy mist.

De ontwerper moet er daarom voor zorgen dat de uiteindelijke sfeer in de tuin de tuineigenaren aanspreekt. Zij moeten zich er prettig bij voelen.
Iedereen ervaart dit 'prettig voelen' echter op een persoonlijke wijze. Iedereen wil dan ook een andere, persoonlijke sfeer. Elk ontwerp en tuinplan is daardoor zeer persoonlijk en uniek. Een stukje maatwerk!
Om hierin succesvol te kunnen zijn is het heel belangrijk dat de ontwerper een goed beeld krijgt van de wensen van de opdrachtgever en vooral de achterliggende gedachten. Dit kan alleen als er sprake is van een goede communicatie en wederzijds vertrouwen. Opdrachtgever en ontwerper moeten als het ware op dezelfde golflengte zitten.
Daarmee kom ik meteen terecht bij het tweede uitgangspunt:

ad. 2 De beste ontwerper voor een tuin is de tuineigenaar zelf:
Tuineigenaren weten zelf het beste wat gewenst is en wat niet. Zij zijn ook de enigen die exact weten of aanvoelen bij welke sfeer zij zich prettig voelen in de tuin. Veel tuineigenaren ontbreekt het echter aan tijd, kennis, ruimtelijk inzicht of onderlinge overeenstemming om een goed tuinplan te maken. Daarom kiest men voor een tuinontwerper.

Voor een goed eindresultaat is het dan ook noodzakelijk dat een ontwerper zich kan verplaatsen in de situatie en de ideeën van de tuineigenaren.
De tuineigenaren moeten daarnaast voldoende gelegenheid krijgen om tijdens het ontwerpproces mee te beslissen en bij te sturen. Door deze actieve betrokkenheid bij het ontwerpproces komt de tuin voor hen ook steeds meer tot leven en worden veel misverstanden voorkomen, vooral waar het gaat om wensen die we niet in het ontwerp kunnen verwerken.

U ziet dat er naast het theoretische en creatieve aspect van tuinen ontwerpen ook veel van u gevraagd wordt op het gebied van mensenkennis, inlevingsvermogen en psychologie. Het is dan ook heel normaal dat u niet elke opdracht aanneemt die u kunt krijgen.
Eén van de belangrijkste taken van de tuinontwerper is dat hij of zij de opdrachtgevers beschermt en adviseert. Heeft u dus het gevoel dat u niet op dezelfde golflengte zit als de opdrachtgevers, adviseer deze dan om iemand anders te zoeken. U voorkomt hiermee veel problemen tijdens het ontwerpproces en wellicht ook het verlies van uw goede naam.

Deze cursus is met veel zorg in elkaar gezet. Ik hoop dat u dit tijdens de studie ook zo ervaart en dat u er net zoveel plezier aan zult beleven als ik.
Veel succes,
                         
Bob Reus
Tuinontwerpstudio Aesculus
www.aesculus.nl